Excellentie-onderzoek

Dit onderzoekstraject plaatst zich tegen de achtergrond van het onderzoeksbeleid wereldwijd, dat een alsmaar sterkere focus kent op excellentie-onderzoek. In diverse Europese landen zijn talrijke nieuwe financieringsprogramma’s geïnitieerd die specifiek gericht zijn naar toponderzoekers of naar de vorming van excellentieclusters. Op Europees niveau introduceerde het 6de Kaderprogramma de Networks of Excellence om excellentie in specifieke onderzoeksdomeinen te versterken en te verspreiden. De focus op excellentie wordt verder gezet in het 7de Kaderprogramma met de Advanced Grants van de European Research Council voor uitzonderlijke onderzoeksleiders. In Vlaanderen doelen de onderzoeksprogramma’s Methusalem en Odysseus op het verstrekken van lange termijn projectfinanciering aan internationaal toonaangevende onderzoekers.
In relatie met deze financieringsprogramma’s stelt zich de vraag welke factoren excellentie in onderzoek kenmerken, welke criteria de selectie van toponderzoekers mee bepalen en hoe excellentieniveaus, mede met behulp van bibliometrische technieken, kunnen worden gedetermineerd en geëvalueerd. Excellentieprogramma’s zijn bovendien in toenemende mate gericht op individuele vorsers, wat specifieke uitdagingen met zich mee brengt, zowel wat betreft het correct aflijnen van adequate outputsets, de keuze van gepaste benchmarks als de selectie van gepaste kwantitatieve indicatoren.
Aan de hand van buitenlandse cases van financieringsprogramma’s waar reeds over een langere periode aan excellente onderzoekers grote onderzoeksbedragen worden toegekend, en waar bijgevolg met relevante tijdreeksen kan worden gewerkt, wordt gezocht naar passende excellentie-indicatoren, profielen van toponderzoekers en onderzoeksmethodieken die ook in de Vlaamse onderzoekscontext toepasbaar kunnen zijn.